prier
Wymowa: /pʁi.je/
1. Definicja
prier to francuski czasownik oznaczający „modlić się”, „prosić”, „błagać”, „zwracać się z uprzejmą prośbą”. Jest jednym z najczęściej używanych czasowników w kontekście religijnym, duchowym, ale także w codziennym języku – szczególnie w formach uprzejmych i oficjalnych.
2. Znaczenia i użycia
A. znaczenie religijne – „modlić się”
Odnosi się do relacji z Bogiem, praktyk duchowych, liturgii i medytacji.
Przykłady zdań:
- Je prie tous les jours. – Modlę się codziennie.
- Ils prient ensemble à l’église. – Modlą się razem w kościele.
- Nous prions pour la paix. – Modlimy się o pokój.
B. znaczenie „prosić, błagać” (bardziej oficjalne lub uprzejme)
W konstrukcjach z zaimkami i czasownikami posiłkowymi.
Przykłady:
- Je vous prie d’accepter mes excuses. – Uprzejmie proszę o przyjęcie moich przeprosin.
- Je te prie de m’écouter. – Proszę cię, wysłuchaj mnie.
- Je vous en prie. – Ależ proszę (uprzejma odpowiedź na „dziękuję”).
C. forma idiomatyczna – wyrażenia utarte
| Wyrażenie | Tłumaczenie |
|---|---|
| Je vous en prie. | Proszę bardzo / Ależ proszę. |
| Je te prie ! | Proszę cię! (czasem z naciskiem emocjonalnym) |
| Prier pour quelqu’un | Modlić się za kogoś |
| Prier Dieu | Prosić Boga |
3. Odmiana czasownika prier (czas teraźniejszy – présent)
| Osoba | Forma |
|---|---|
| je | prie |
| tu | pries |
| il/elle/on | prie |
| nous | prions |
| vous | priez |
| ils/elles | prient |
Uwaga gramatyczna:
prier jest czasownikiem I grupy (-er), odmienia się regularnie.
W odmianie nous prions oraz vous priez nie pojawia się akcent, a i nie zmienia swojej wymowy.
4. Łączenie z przyimkami
| Konstrukcja | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| prier de + infinitif | Prosić, aby coś zrobić | Je vous prie de patienter. |
| prier pour + nom | Modlić się za coś/kogoś | Nous prions pour lui. |
| prier Dieu (bez przyimka) | Modlić się do Boga | Ils prient Dieu avec confiance. |
5. Synonimy
W znaczeniu „modlić się”
- s’adresser à Dieu – zwracać się do Boga
- implorer – błagać
- méditer – medytować (w kontekście duchowym)
W znaczeniu „prosić uprzejmie”
- demander poliment – grzecznie prosić
- supplier – błagać
6. Najczęstsze błędy Polaków
| Błąd | Poprawna forma | Wyjaśnienie |
|---|---|---|
| Je pries | Je prie | 1. os. l.poj. nie ma końcówki -s |
| Je vous en pris | Je vous en prie | Fraza ustalona, pisana „prie” |
| Prier pour de… | Prier pour… | Nie używamy „de” |
7. Przykładowe zdania do nauki
- Il prie en silence. – Modli się w ciszy.
- Je vous prie de rester calmes. – Proszę państwa o zachowanie spokoju.
- Ils prient pour leurs familles. – Modlą się za swoje rodziny.
- Je te prie de m’aider. – Proszę cię, pomóż mi.
- Je vous en prie, entrez. – Proszę bardzo, proszę wejść.