A0: Le temps et la météo – Pogoda i klimat
Le temps et la météo – Pogoda i klimat. Czy wiesz, jak po francusku powiedzieć „jest zimno”, „wieje wiatr”, albo „jutro będzie padać”? Pogoda to jeden z najczęściej poruszanych tematów w codziennych rozmowach – również w języku francuskim!
W tej lekcji poznasz najważniejsze zwroty pogodowe, nauczysz się mówić, jaka jest pogoda dziś, jutro, latem i zimą. Posłuchasz krótkiej prognozy i przećwiczysz rozumienie oraz budowanie prostych zdań pogodowych.
Zaczynamy! ☀️🌧️❄️
Spis treści
🎯 Cel lekcji
Po tej lekcji uczeń potrafi:
✔️ zrozumieć i opisać podstawowe warunki pogodowe,
✔️ stosować podstawowe zwroty pogodowe: il fait…, il y a…, il pleut, il neige,
✔️ zadawać i odpowiadać na pytania o pogodę,
✔️ rozpoznać typową prognozę pogody w języku francuskim,
✔️ używać przymiotników pogodowych i podstawowych czasowników w 3. osobie liczby pojedynczej.
Posłuchaj nagrania
🎧 Tekst do nagrania – La météo du jour
Bonjour à tous !
Aujourd’hui, il fait beau à Paris.
Il y a du soleil et le ciel est bleu.
Il ne fait pas trop chaud : environ 22 degrés.
Dans le nord du pays, il pleut depuis ce matin.
À Lille, il fait gris et il y a du vent.
Dans le sud, à Marseille, il fait chaud.
Il fait 30 degrés et il y a beaucoup de soleil.
Demain, il fera un peu plus frais dans tout le pays.
Il va pleuvoir à Lyon et à Bordeaux.
Mais pas de neige cette semaine !
Bonne journée à tous et à demain !
✍️ Ćwiczenia – rozumienie tekstu
📝 Ćwiczenie 1 – Uzupełnij zdania (rozwiązania w nawiasach)
📝 Ćwiczenie 2 – Prawda / Fałsz
📝 Ćwiczenie 3 – Dopasuj zwroty do miast (zgodnie z tekstem)
📝 Ćwiczenie 4 – Uzupełnij zwroty pogodowe
📝 Ćwiczenie 5 – Odpowiedz pełnym zdaniem
- Quelle est la température à Paris ?
👉 (Il fait environ 22 degrés.) - Quel temps fait-il à Lille ?
👉 (Il pleut et il y a du vent.) - Est-ce qu’il fait chaud à Marseille ?
👉 (Oui, il fait 30 degrés.) - Est-ce qu’il va neiger demain ?
👉 (Non, il ne va pas neiger.) - Où est-ce qu’il va pleuvoir demain ?
👉 (À Lyon et à Bordeaux.)
🧠 Grammaire – Zwroty pogodowe
W języku francuskim, kiedy mówimy o pogodzie, korzystamy ze zwrotów bezosobowych, czyli takich, które nie mają konkretnego podmiotu – zawsze zaczynają się od „il” (odpowiednik bezosobowego „jest”).
📌 1. Il fait + przymiotnik / rzeczownik
Zwrot il fait dosłownie oznacza „on robi”, ale w przypadku pogody tłumaczymy go jako „jest”.
✅ Przykłady:
- Il fait beau. – Jest ładnie.
- Il fait chaud. – Jest ciepło.
- Il fait froid. – Jest zimno.
- Il fait gris. – Jest szaro.
- Il fait 18 degrés. – Jest 18 stopni.
- Il fait mauvais. – Jest brzydko.
🧩 „Il fait” łączy się tylko z określonymi przymiotnikami lub rzeczownikami pogodowymi.
📌 2. Il y a + rzeczownik (istnieje / znajduje się / występuje)
Zwrot il y a (czyt. [il i a]) oznacza „jest” w sensie „występuje”, „znajduje się” – bardzo często używany w prognozach pogody.
✅ Przykłady:
- Il y a du soleil. – Świeci słońce.
- Il y a du vent. – Wieje wiatr.
- Il y a des nuages. – Są chmury.
- Il y a du brouillard. – Jest mgła.
- Il y a de l’orage. – Jest burza.
🧩 Po „il y a” występują rzeczowniki w liczbie pojedynczej lub mnogiej, często z rodzajnikiem „du / de la / des”.
📌 3. Czasowniki pogodowe: il pleut / il neige / il grêle
Niektóre warunki atmosferyczne wyrażane są za pomocą czasowników – w formie 3. osoby liczby pojedynczej (il).
✅ Przykłady:
- Il pleut. – Pada deszcz.
- Il neige. – Pada śnieg.
- Il grêle. – Pada grad.
- Il tonne. – Grzmi (słychać burzę).
🧩 Te czasowniki nie wymagają dopełnień – są bezosobowe i nie odmieniają się przez osoby.
📌 4. Futur proche i futur simple w prognozach pogody
W prognozach często pojawiają się czasy przyszłe, zwłaszcza futur proche („zaraz się wydarzy”) i futur simple(„wydarzy się w przyszłości”).
✅ Futur proche (czas przyszły bliski)
- Il va pleuvoir. – Będzie padać.
- Il va faire froid. – Będzie zimno.
- Il va y avoir du vent. – Będzie wiało.
Konstrukcja:
👉 il va + bezokolicznik
✅ Futur simple (czas przyszły prosty)
Konstrukcja:
👉 il + czasownik w formie przyszłej (np. faire → fera, pleuvoir → pleuvra)
📌 5. Jak zapytać o pogodę?
Najprostsze pytania:
- Quel temps fait-il ? – Jaka jest pogoda?
- Il fait quel temps ? – (Potocznie) Jaka jest pogoda?
- Quelle est la température ? – Jaka jest temperatura ?
- Il pleut aujourd’hui ? – Czy dzisiaj pada?
🧩 W pytaniach często przestawia się szyk zdania lub stosuje intonację wznoszącą.
📝 Mini-podsumowanie:
| Struktura | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| il fait + adj | jest (jakaś pogoda) | Il fait beau. |
| il y a + nom | występuje coś | Il y a du vent. |
| czasownik pogodowy | pada, grzmi, wieje | Il pleut. Il neige. |
| futur proche | będzie coś | Il va pleuvoir. |
| futur simple | wydarzy się coś | Il fera froid demain. |
📘 Słowniczek francusko-polski
Zwroty pogodowe:
il fait beau – jest ładnie
il fait chaud – jest ciepło
il fait froid – jest zimno
il fait gris – jest szaro
il fait 22 degrés – jest 22 stopnie
il y a du soleil – świeci słońce
il y a du vent – wieje wiatr
il y a des nuages – są chmury
il y a du brouillard – jest mgła
il pleut – pada deszcz
il neige – pada śnieg
il grêle – pada grad
il va pleuvoir – będzie padać
il va faire plus frais – będzie chłodniej
Dodatkowo:
aujourd’hui – dzisiaj
demain – jutro
la météo – prognoza pogody
le ciel – niebo
le vent – wiatr
le soleil – słońce
la pluie – deszcz
la neige – śnieg
le brouillard – mgła
le nord / le sud – północ / południe
la température – temperatura
🔑 Słówka z lekcji po przecinku
le temps, la météo, il fait beau, il fait chaud, il fait froid, il y a du soleil, il y a du vent, il pleut, il neige, il grêle, il fait gris, il va pleuvoir, aujourd’hui, demain, température, ciel, soleil, pluie, neige, vent, brouillard, degrés, météo francuski, pogoda po francusku, prognoza pogody, jak powiedzieć że pada po francusku, słownictwo A0 A1 francuski, francuski dla początkujących
🎓 Zakończenie i podsumowanie
Gratulacje! Udało Ci się opanować podstawowe zwroty pogodowe w języku francuskim. Potrafisz powiedzieć, jaka jest pogoda dziś, co będzie jutro, oraz odpowiedzieć na pytanie Quel temps fait-il ?. Dzięki tej lekcji zyskałeś/aś kolejne praktyczne umiejętności potrzebne do codziennej rozmowy – np. podczas spotkania z nową osobą, słuchania radia czy oglądania prognozy w telewizji.
W kolejnej lekcji przeniesiemy się do codziennej rutyny z czasownikami refleksyjnymi (se lever, se laver, s’habiller…) i opowiemy, jak wygląda nasz poranek i wieczór. À bientôt !
