Język potoczny we francuskim – 20 popularnych czasowników i ich znaczenie
Język potoczny we francuskim, czyli langage familier, jest nieodłącznym elementem codziennej komunikacji. Jeśli chcesz mówić naturalnie i rozumieć Francuzów w ich codziennych rozmowach, znajomość formalnego języka to za mało! W rzeczywistości, w rozmowach w kawiarniach, na ulicach czy wśród znajomych, często używane są wyrażenia, które nie pojawiają się w podręcznikach.
W tym artykule poznasz 20 najczęściej używanych potocznych czasowników, które pozwolą Ci brzmieć bardziej jak rodowity Francuz i lepiej zrozumieć, co mówią inni. Znajdziesz tu przykłady ich użycia oraz kontekst, w jakim najlepiej ich stosować.
Spis treści
Choper – złapać, dorwać, zdobyć
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je chope, tu chopes, il/elle chope, nous chopons, vous chopez, ils/elles chopent |
| Passé composé | j’ai chopé, tu as chopé, il/elle a chopé, nous avons chopé, vous avez chopé, ils/elles ont chopé |
| Imparfait | je chopais, tu chopais, il/elle chopait, nous chopions, vous chopiez, ils/elles chopaient |
| Futur simple | je choperai, tu choperas, il/elle chopera, nous choperons, vous choperez, ils/elles choperont |
Znaczenie: Oznacza „złapać” coś (np. okazję, chorobę) lub kogoś (np. poderwać).
- J’ai chopé un super billet d’avion pas cher ! (Złapałem super tani bilet lotniczy!)
- Il a chopé la grippe. (Złapał grypę.)
- Elle a chopé un mec à la soirée. (Dorwała chłopaka na imprezie.)
- Tu as chopé mon stylo ? (Zabrałeś mój długopis?)
- On a chopé un taxi rapidement. (Złapaliśmy szybko taksówkę.)
- J’espère que je vais choper une promo au travail. (Mam nadzieję, że dostanę awans w pracy.)
- Il s’est fait choper par la police. (Został złapany przez policję.)
- Je vais essayer de choper une place de concert. (Spróbuję zdobyć bilet na koncert.)
- On a chopé le dernier bus. (Złapaliśmy ostatni autobus.)
- Il a chopé un rhume à cause du froid. (Złapał przeziębienie przez zimno.)
Bosser – harować, pracować ciężko
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je bosse, tu bosses, il/elle bosse, nous bossons, vous bossez, ils/elles bossent |
| Passé composé | j’ai bossé, tu as bossé, il/elle a bossé, nous avons bossé, vous avez bossé, ils/elles ont bossé |
| Imparfait | je bossais, tu bossais, il/elle bossait, nous bossions, vous bossiez, ils/elles bossaient |
| Futur simple | je bosserai, tu bosseras, il/elle bossera, nous bosserons, vous bosserez, ils/elles bosseront |
Znaczenie: Potoczne określenie ciężkiej pracy, synonim travailler.
- Je bosse tous les jours de 9h à 18h. (Haruję codziennie od 9 do 18.)
- Il bosse comme un fou pour réussir. (Haruje jak szalony, żeby odnieść sukces.)
- Tu bosses sur quoi en ce moment ? (Nad czym teraz pracujesz?)
- On a bossé toute la nuit sur ce projet. (Pracowaliśmy całą noc nad tym projektem.)
- Elle bosse à la maison aujourd’hui. (Dzisiaj pracuje z domu.)
- Mon frère bosse dans l’informatique. (Mój brat pracuje w branży IT.)
- Il bosse même le week-end. (Pracuje nawet w weekendy.)
- J’en ai marre de bosser autant ! (Mam dość takiej harówki!)
- Je dois bosser mes cours avant l’examen. (Muszę zakuwać przed egzaminem.)
- Ils bossent sur un nouveau projet secret. (Pracują nad nowym, tajnym projektem.)
Galérer – męczyć się, mieć trudności
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je galère, tu galères, il/elle galère, nous galérons, vous galérez, ils/elles galèrent |
| Passé composé | j’ai galéré, tu as galéré, il/elle a galéré, nous avons galéré, vous avez galéré, ils/elles ont galéré |
| Imparfait | je galérais, tu galérais, il/elle galérait, nous galérions, vous galériez, ils/elles galéraient |
| Futur simple | je galérerai, tu galéreras, il/elle galérera, nous galérerons, vous galérerez, ils/elles galéreront |
Znaczenie: Oznacza trudności w robieniu czegoś lub przechodzenie przez ciężką sytuację.
- J’ai galéré pour trouver un appartement. (Męczyłem się, żeby znaleźć mieszkanie.)
- On galère toujours avec ce problème. (Ciągle się męczymy z tym problemem.)
- Tu galères avec tes devoirs ? (Męczysz się z zadaniami domowymi?)
- Hier, j’ai galéré pour rentrer chez moi. (Wczoraj miałem trudności z powrotem do domu.)
- Il galère au boulot en ce moment. (Obecnie ma trudności w pracy.)
- On galère sans voiture. (Bez samochodu mamy ciężko.)
- Elle galère avec son ordinateur cassé. (Męczy się z zepsutym komputerem.)
- J’ai galéré à comprendre cette explication. (Męczyłem się, żeby zrozumieć to wyjaśnienie.)
- Il galère à apprendre le français. (Męczy się z nauką francuskiego.)
- On a galéré à trouver un resto ouvert. (Męczyliśmy się, żeby znaleźć otwartą restaurację.)
Se planter – pomylić się, nawalić
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je me plante, tu te plantes, il/elle se plante, nous nous plantons, vous vous plantez, ils/elles se plantent |
| Passé composé | je me suis planté(e), tu t’es planté(e), il s’est planté / elle s’est plantée, nous nous sommes plantés(es), vous vous êtes plantés(es), ils se sont plantés / elles se sont plantées |
| Imparfait | je me plantais, tu te plantais, il/elle se plantait, nous nous plantions, vous vous plantiez, ils/elles se plantaient |
| Futur simple | je me planterai, tu te planteras, il/elle se plantera, nous nous planterons, vous vous planterez, ils/elles se planteront |
Znaczenie: Popełnić błąd, zrobić coś źle.
- Je me suis complètement planté dans mon test. (Totalnie zawaliłem test.)
- Il s’est planté en cuisine, son plat est immangeable. (Nawalił w kuchni, jego danie jest niejadalne.)
- On s’est planté de route. (Pomyliśmy drogę.)
- Tu t’es planté dans ton calcul. (Pomyliłeś się w obliczeniach.)
- Elle s’est plantée en parlant anglais. (Pomyliła się, mówiąc po angielsku.)
- Je crois que je me suis planté dans mon choix. (Chyba popełniłem błąd w wyborze.)
- Ils se sont plantés à l’examen. (Zawalili egzamin.)
- Si je me plante, dis-le moi. (Jeśli się pomylę, powiedz mi.)
- On s’est planté en commandant trop de nourriture. (Popełniliśmy błąd, zamawiając za dużo jedzenia.)
- Il s’est planté en essayant de réparer son téléphone. (Zepsuł telefon, próbując go naprawić.)
Piger – kumać, rozumieć
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je pige, tu piges, il/elle pige, nous pigeons, vous pigez, ils/elles pigent |
| Passé composé | j’ai pigé, tu as pigé, il/elle a pigé, nous avons pigé, vous avez pigé, ils/elles ont pigé |
| Imparfait | je pigais, tu pigais, il/elle pigait, nous pigions, vous pigiez, ils/elles pigiaient |
| Futur simple | je pigerai, tu pigeras, il/elle pigeras, nous pigerons, vous pigerez, ils/elles pigeront |
Znaczenie: Potoczny odpowiednik czasownika comprendre, oznaczający „kumać” lub „czaić”.
- Tu piges ce qu’il dit ? (Kumasz, co on mówi?)
- Je pige rien à ce film ! (Nic nie rozumiem z tego filmu!)
- Il a enfin pigé le problème. (W końcu zrozumiał problem.)
- On pige vite quand on s’entraîne. (Człowiek szybko łapie, gdy ćwiczy.)
- Si tu ne piges pas, demande-moi. (Jeśli nie kumasz, zapytaj mnie.)
- J’ai mis du temps à piger cette règle. (Zajęło mi trochę czasu, żeby to załapać.)
- Ils pigent rien à la politique. (Nic nie rozumieją z polityki.)
- Pige-moi un truc : pourquoi il est parti ? (Wytłumacz mi jedną rzecz: dlaczego on odszedł?)
- Elle pige tout du premier coup ! (Łapie wszystko za pierwszym razem!)
- Je pige pas pourquoi il est énervé. (Nie kumam, dlaczego jest zdenerwowany.)
Mater – gapić się, oglądać, podglądać
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je mate, tu mates, il/elle mate, nous matons, vous matez, ils/elles matent |
| Passé composé | j’ai maté, tu as maté, il/elle a maté, nous avons maté, vous avez maté, ils/elles ont maté |
| Imparfait | je matais, tu matais, il/elle matait, nous mations, vous matiez, ils/elles mataient |
| Futur simple | je materai, tu materas, il/elle matera, nous materons, vous materez, ils/elles materont |
Znaczenie: Oznacza patrzenie na coś w sposób intensywny – może odnosić się zarówno do filmów, jak i ludzi.
- Il mate toutes les filles qui passent ! (On gapi się na wszystkie dziewczyny, które przechodzą!)
- On a maté une super série hier soir. (Obejrzeliśmy super serial wczoraj wieczorem.)
- Arrête de mater ton téléphone ! (Przestań gapić się w telefon!)
- Je l’ai vu me mater discrètement. (Widziałem, jak się na mnie dyskretnie gapi.)
- Elle mate toujours les prix avant d’acheter. (Zawsze sprawdza ceny przed zakupem.)
- Il mate la télé toute la journée. (Ogląda telewizję cały dzień.)
- Tu peux mater la météo sur Internet ? (Możesz sprawdzić pogodę w Internecie?)
- Ils matent les nouveaux modèles de voitures. (Oglądają nowe modele samochodów.)
- J’aime bien mater les clips musicaux. (Lubię oglądać teledyski.)
- Il mate son ex sur les réseaux sociaux. (Podgląda swoją byłą w mediach społecznościowych.)
Se barrer – zmykać, wychodzić
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je me barre, tu te barres, il/elle se barre, nous nous barrons, vous vous barrez, ils/elles se barrent |
| Passé composé | je me suis barré(e), tu t’es barré(e), il s’est barré / elle s’est barrée, nous nous sommes barrés(es), vous vous êtes barrés(es), ils/elles se sont barrés(es) |
| Imparfait | je me barrais, tu te barrais, il/elle se barrait, nous nous barrions, vous vous barriez, ils/elles se barraient |
| Futur simple | je me barrerai, tu te barreras, il/elle se barrera, nous nous barrerons, vous vous barrerez, ils/elles se barreront |
Znaczenie: Potoczny synonim partir, oznaczający „zmykać” lub „iść sobie”.
- Je me barre avant que ça tourne mal. (Zmykam, zanim zrobi się źle.)
- Il s’est barré sans rien dire. (Zniknął bez słowa.)
- On se barre d’ici dans cinq minutes. (Spadamy stąd za pięć minut.)
- Tu veux te barrer de cette soirée ? (Chcesz uciec z tej imprezy?)
- Il s’est barré en courant. (Uciekł, biegnąc.)
- Je vais me barrer en vacances la semaine prochaine. (Wyjeżdżam na wakacje w przyszłym tygodniu.)
- Elle s’est barrée quand il a commencé à pleuvoir. (Zniknęła, gdy zaczęło padać.)
- Ils se sont barrés avant la fin du film. (Wyszli przed końcem filmu.)
- Barrons-nous avant que le patron arrive ! (Zmykajmy, zanim przyjdzie szef!)
- Il s’est barré du boulot plus tôt. (Zszedł z pracy wcześniej.)
Kiffer – uwielbiać, lubić coś bardzo
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je kiffe, tu kiffes, il/elle kiffe, nous kiffons, vous kiffez, ils/elles kiffent |
| Passé composé | j’ai kiffé, tu as kiffé, il/elle a kiffé, nous avons kiffé, vous avez kiffé, ils/elles ont kiffé |
| Imparfait | je kiffais, tu kiffais, il/elle kiffait, nous kiffions, vous kiffiez, ils/elles kiffaient |
| Futur simple | je kifferai, tu kifferas, il/elle kiffera, nous kifferons, vous kifferez, ils/elles kifferont |
Znaczenie: Popularny wśród młodzieży czasownik oznaczający „kochać”, „uwielbiać”.
- Je kiffe trop cette chanson ! (Uwielbiam tę piosenkę!)
- Tu kiffes la pizza ou pas ? (Lubisz pizzę czy nie?)
- Il kiffe les jeux vidéo. (Uwielbia gry wideo.)
- On a kiffé notre voyage en Espagne. (Bardzo podobała nam się nasza podróż do Hiszpanii.)
- Elle kiffe les films d’horreur. (Ona uwielbia horrory.)
- J’ai trop kiffé cette journée ! (Strasznie mi się podobał ten dzień!)
- Ils kiffent faire du shopping. (Oni uwielbiają robić zakupy.)
- Je kiffe son style ! (Uwielbiam jego styl!)
- On kiffe passer du temps ensemble. (Uwielbiamy spędzać razem czas.)
- Tu vas kiffer cette nouvelle série ! (Pokochasz ten nowy serial!)
Glander – obijać się, marnować czas
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je glande, tu glandes, il/elle glande, nous glandons, vous glandez, ils/elles glandent |
| Passé composé | j’ai glandé, tu as glandé, il/elle a glandé, nous avons glandé, vous avez glandé, ils/elles ont glandé |
| Imparfait | je glandais, tu glandais, il/elle glandait, nous glandions, vous glandiez, ils/elles glandaient |
| Futur simple | je glanderai, tu glanderas, il/elle glandera, nous glanderons, vous glanderez, ils/elles glanderont |
Znaczenie: Używane, gdy ktoś spędza czas na niczym konkretnym.
- Il a glandé toute la journée devant la télé. (Cały dzień się obijał przed telewizorem.)
- Tu glandes au lieu de bosser ! (Obijasz się zamiast pracować!)
- On a glandé tout l’après-midi. (Obijaliśmy się całe popołudnie.)
- Elle glande souvent sur son téléphone. (Często marnuje czas na telefonie.)
- Je n’ai pas envie de glander aujourd’hui. (Nie mam ochoty się dziś obijać.)
- Ils glandent au bureau au lieu de travailler. (Obijają się w biurze zamiast pracować.)
- J’adore glander le dimanche matin. (Uwielbiam się obijać w niedzielne poranki.)
- Si tu continues à glander, tu vas échouer ton examen. (Jeśli dalej będziesz się obijać, oblejesz egzamin.)
- On a glandé au parc toute la journée. (Cały dzień spędziliśmy bezczynnie w parku.)
- Tu devrais arrêter de glander et commencer à réviser. (Powinieneś przestać się obijać i zacząć się uczyć.)
Déconner – wygłupiać się, żartować, robić głupoty
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je déconne, tu déconnes, il/elle déconne, nous déconons, vous déconnez, ils/elles déconnent |
| Passé composé | j’ai déconné, tu as déconné, il/elle a déconné, nous avons déconné, vous avez déconné, ils/elles ont déconné |
| Imparfait | je déconnais, tu déconnais, il/elle déconnais, nous déconnions, vous déconniez, ils/elles déconnaient |
| Futur simple | je déconnerai, tu déconneras, il/elle déconnera, nous déconnerons, vous déconnerez, ils/elles déconneront |
Znaczenie: Może oznaczać zarówno „robić głupoty”, „żartować”, jak i „nie mówić poważnie”.
- Arrête de déconner, sois sérieux ! (Przestań się wygłupiać, bądź poważny!)
- Il déconne tout le temps en classe. (On ciągle się wygłupia na lekcji.)
- T’es en train de déconner ou quoi ? (Jaja sobie robisz czy co?)
- Si tu déconnes encore, tu vas avoir des problèmes. (Jeśli dalej będziesz się wygłupiać, będziesz miał problemy.)
- Je crois qu’il déconne un peu avec cette idée. (Myślę, że trochę przesadza z tym pomysłem.)
- On a bien déconné hier soir ! (Wczoraj wieczorem świetnie się bawiliśmy!)
- Ne déconne pas avec ça, c’est important ! (Nie żartuj sobie z tego, to ważne!)
- Pourquoi il déconne autant aujourd’hui ? (Dlaczego on się dzisiaj tak wygłupia?)
- Elle a déconné et elle a perdu son job. (Nawaliła i straciła pracę.)
- T’as trop déconné hier, fais gaffe la prochaine fois. (Za bardzo się wygłupiałeś wczoraj, uważaj następnym razem.)
Se marrer – śmiać się, dobrze się bawić
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je me marre, tu te marres, il/elle se marre, nous nous marrons, vous vous marrez, ils/elles se marrent |
| Passé composé | je me suis marré(e), tu t’es marré(e), il s’est marré / elle s’est marrée, nous nous sommes marrés(es), vous vous êtes marrés(es), ils/elles se sont marrés(es) |
| Imparfait | je me marrais, tu te marrais, il/elle se marrait, nous nous marrions, vous vous marriez, ils/elles se marraient |
| Futur simple | je me marrerai, tu te marreras, il/elle se marrera, nous nous marrerons, vous vous marrerez, ils/elles se marreront |
Znaczenie: Potoczny odpowiednik czasownika rire (śmiać się).
- On s’est bien marrés hier soir ! (Świetnie się bawiliśmy wczoraj wieczorem!)
- Tu te marres tout seul ? (Śmiejesz się sam do siebie?)
- Ils se marrent toujours quand ils regardent cette série. (Zawsze się śmieją, gdy oglądają ten serial.)
- Je me marre bien avec toi ! (Dobrze się z tobą bawię!)
- Pourquoi tu te marres ? (Z czego się śmiejesz?)
- On s’est marrés comme jamais pendant les vacances. (Śmialiśmy się jak nigdy w trakcie wakacji.)
- Elle se marre en regardant les vidéos de son chat. (Śmieje się, oglądając filmiki ze swoim kotem.)
- Je me marre rien qu’en y pensant ! (Śmieję się, jak tylko o tym pomyślę!)
- Se marrer, c’est important pour rester en forme. (Śmiech jest ważny, żeby zachować formę.)
- T’as pas envie de te marrer un peu ? (Nie masz ochoty się trochę pośmiać?)
Craquer – nie wytrzymać, poddać się emocjom, załamać się
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je craque, tu craques, il/elle craque, nous craquons, vous craquez, ils/elles craquent |
| Passé composé | j’ai craqué, tu as craqué, il/elle a craqué, nous avons craqué, vous avez craqué, ils/elles ont craqué |
| Imparfait | je craquais, tu craquais, il/elle craquait, nous craquions, vous craquiez, ils/elles craquaient |
| Futur simple | je craquerai, tu craqueras, il/elle craquera, nous craquerons, vous craquerez, ils/elles craqueront |
Znaczenie: Oznacza zarówno „załamanie się” (psychiczne, emocjonalne), jak i np. „uleganie pokusie”.
- J’ai trop de boulot, je vais craquer ! (Mam za dużo pracy, zaraz pęknę!)
- Il a craqué sous la pression. (Załamał się pod presją.)
- Elle a craqué et elle a tout dit. (Nie wytrzymała i powiedziała wszystko.)
- J’ai craqué, j’ai acheté cette veste hors de prix. (Nie wytrzymałem, kupiłem tę koszmarnie drogą kurtkę.)
- Il a craqué et a quitté son boulot. (Załamał się i rzucił pracę.)
- Je vais craquer si ça continue comme ça ! (Oszaleję, jeśli to tak dalej będzie wyglądać!)
- Elle a craqué pour ce film romantique. (Zachwyciła się tym filmem romantycznym.)
- On a tous des moments où on craque. (Każdy z nas ma momenty, w których pęka.)
- Il a craqué et s’est mis à pleurer. (Załamał się i zaczął płakać.)
- J’ai craqué pour un dessert au chocolat. (Nie wytrzymałem i zamówiłem deser czekoladowy.)
Foutre – robić, rzucać, wywalać (potocznie, czasem wulgarnie)
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je fous, tu fous, il/elle fout, nous foutons, vous foutez, ils/elles foutent |
| Passé composé | j’ai foutu, tu as foutu, il/elle a foutu, nous avons foutu, vous avez foutu, ils/elles ont foutu |
| Imparfait | je foutais, tu foutais, il/elle foutait, nous foutions, vous foutiez, ils/elles foutaient |
| Futur simple | je foutrai, tu foutras, il/elle foutra, nous foutrons, vous foutrez, ils/elles foutront |
Znaczenie: Bardzo wszechstronny czasownik używany w potocznych rozmowach.
- Qu’est-ce que tu fous ? (Co ty do cholery robisz?)
- Il fout toujours le bazar dans sa chambre. (Zawsze robi bałagan w swoim pokoju.)
- Je m’en fous complètement ! (Mam to totalnie gdzieś!)
- Il a foutu ses affaires n’importe où. (Rozrzucił swoje rzeczy gdzie popadnie.)
- Arrête de foutre la pagaille ! (Przestań robić zamieszanie!)
- Elle s’est foutue de moi ! (Zrobiła mnie w konia!)
- Je vais te foutre dehors ! (Wyrzucę cię na zewnątrz!)
- Tu fous quoi depuis ce matin ? (Co ty robisz od rana?)
- Il n’a rien foutu aujourd’hui. (Nic dzisiaj nie zrobił.)
- Ça fout la trouille ! (To jest przerażające!)
Se casser – spadać, wychodzić, zmykać szybko
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je me casse, tu te casses, il/elle se casse, nous nous cassons, vous vous cassez, ils/elles se cassent |
| Passé composé | je me suis cassé(e), tu t’es cassé(e), il s’est cassé / elle s’est cassée, nous nous sommes cassés(es), vous vous êtes cassés(es), ils/elles se sont cassés(es) |
| Imparfait | je me cassais, tu te cassais, il/elle se cassait, nous nous cassions, vous vous cassiez, ils/elles se cassaient |
| Futur simple | je me casserai, tu te casseras, il/elle se cassera, nous nous casserons, vous vous casserez, ils/elles se casseront |
Znaczenie: Mocniejsza wersja partir, oznaczająca „zmykać”, „spadać” lub „opuścić miejsce”.
- Allez, on se casse d’ici ! (Dobra, spadamy stąd!)
- Il s’est cassé avant la fin du film. (Zniknął przed końcem filmu.)
- Dès qu’il a vu la police, il s’est cassé. (Jak tylko zobaczył policję, zniknął.)
- T’as pas envie de te casser de cette fête ? (Nie masz ochoty stąd spadać?)
- Je me casse, j’en ai marre ! (Spadam, mam dość!)
- Si ça continue, je vais me casser. (Jeśli to się nie zmieni, odchodzę.)
- Casse-toi, je veux être seul. (Spadaj, chcę być sam.)
- On s’est cassés en douce. (Zwinęliśmy się po cichu.)
- Elle s’est cassée avant qu’il arrive. (Zniknęła, zanim on przyszedł.)
- On va se casser en vacances la semaine prochaine. (Za tydzień wyjeżdżamy na wakacje.)
Dormir comme un loir – spać jak suseł
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je dors, tu dors, il/elle dort, nous dormons, vous dormez, ils/elles dorment |
| Passé composé | j’ai dormi, tu as dormi, il/elle a dormi, nous avons dormi, vous avez dormi, ils/elles ont dormi |
| Imparfait | je dormais, tu dormais, il/elle dormait, nous dormions, vous dormiez, ils/elles dormaient |
| Futur simple | je dormirai, tu dormiras, il/elle dormira, nous dormirons, vous dormirez, ils/elles dormiront |
Znaczenie: Bardzo popularne powiedzenie oznaczające bardzo głęboki sen.
- Hier soir, j’ai dormi comme un loir ! (Wczoraj spałem jak suseł!)
- Il peut dormir comme un loir même pendant un orage. (Może spać jak suseł nawet podczas burzy.)
- Elle dort comme un loir après une longue journée. (Śpi jak suseł po długim dniu.)
- Après le voyage, j’ai dormi comme un loir. (Po podróży spałem jak suseł.)
- Tu as bien dormi ? – Oui, comme un loir ! (Dobrze spałeś? – Tak, jak suseł!)
- Quand je suis fatigué, je dors comme un loir. (Kiedy jestem zmęczony, śpię jak suseł.)
- Les enfants dorment comme des loirs après avoir joué toute la journée. (Dzieci śpią jak susły po całym dniu zabawy.)
- Il est impossible de le réveiller, il dort comme un loir. (Niemożliwe go obudzić, śpi jak suseł.)
- Après une bonne journée à la plage, on dort toujours comme des loirs. (Po dobrym dniu na plaży zawsze śpimy jak susły.)
- Avec un bon matelas, je dors comme un loir. (Na dobrym materacu śpię jak suseł.)
Crever – padać ze zmęczenia, umrzeć (potocznie)
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je crève, tu crèves, il/elle crève, nous crevons, vous crevez, ils/elles crèvent |
| Passé composé | j’ai crevé, tu as crevé, il/elle a crevé, nous avons crevé, vous avez crevé, ils/elles ont crevé |
| Imparfait | je crevais, tu crevais, il/elle crevait, nous crevions, vous creviez, ils/elles crevaient |
| Futur simple | je crèverai, tu crèveras, il/elle crèvera, nous crèverons, vous crèvrez, ils/elles crèveront |
Znaczenie: Może odnosić się do ekstremalnego zmęczenia, ale także do śmierci w języku potocznym.
- Je crève de fatigue ! (Padam ze zmęczenia!)
- Il crevait de soif après la course. (Zdychał z pragnienia po biegu.)
- Elle a crevé son pneu en conduisant. (Przebiła oponę podczas jazdy.)
- On crève de chaud ici ! (Zdychamy tu z gorąca!)
- Ce film était tellement triste, j’ai cru que j’allais crever. (Ten film był tak smutny, myślałem, że umrę.)
- Il crevait de faim après son entraînement. (Zdychał z głodu po treningu.)
- Si je continue comme ça, je vais crever de stress. (Jeśli tak dalej pójdzie, padnę ze stresu.)
- Je crève d’envie d’aller en vacances. (Nie mogę się doczekać wakacji!)
- Ce vieux chien va bientôt crever… (Ten stary pies wkrótce zdechnie…)
- Ils crèvent d’ennui en cours. (Zdychają z nudów na lekcjach.)
Se goinfrer – obżerać się, jeść łapczywie
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je me goinfre, tu te goinfres, il/elle se goinfre, nous nous goinfrons, vous vous goinfrez, ils/elles se goinfrent |
| Passé composé | je me suis goinfré(e), tu t’es goinfré(e), il s’est goinfré / elle s’est goinfrée, nous nous sommes goinfrés(es), vous vous êtes goinfrés(es), ils/elles se sont goinfrés(es) |
| Imparfait | je me goinfrais, tu te goinfrais, il/elle se goinfrait, nous nous goinfrions, vous vous goinfriez, ils/elles se goinfraient |
| Futur simple | je me goinfrerai, tu te goinfreras, il/elle se goinfrera, nous nous goinfrerons, vous vous goinfrerez, ils/elles se goinfreront |
Znaczenie: Używane w kontekście jedzenia w dużych ilościach.
- Il s’est goinfré de chocolat hier soir. (Obżarł się czekoladą wczoraj wieczorem.)
- On se goinfre toujours pendant les fêtes. (Zawsze się obżeramy podczas świąt.)
- Elle se goinfre de chips devant la télé. (Obżera się chipsami przed telewizorem.)
- Je me suis goinfré de pizza ce midi. (Zjadłem dziś na obiad mnóstwo pizzy.)
- Pourquoi tu te goinfres comme ça ? (Dlaczego się tak obżerasz?)
- Il s’est goinfré de bonbons. (Zjadł mnóstwo cukierków.)
- On s’est goinfrés au restaurant. (Obżarliśmy się w restauracji.)
- Elle adore se goinfrer de glace. (Uwielbia obżerać się lodami.)
- Après le sport, il se goinfre toujours. (Po sporcie zawsze się obżera.)
- Je vais me goinfrer de crêpes demain ! (Jutro zamierzam się obżerać naleśnikami!)
Se démerder – radzić sobie (potocznie, wulgarnie)
| Présent | je me démerde, tu te démerdes, il/elle se démerde, nous nous démerdons, vous vous démerdez, ils/elles se démerdent |
| Passé composé | je me suis démerdé(e), tu t’es démerdé(e), il s’est démerdé / elle s’est démerdée, nous nous sommes démerdés(es), vous vous êtes démerdés(es), ils/elles se sont démerdés(es) |
| Imparfait | je me démerdais, tu te démerdais, il/elle se démerdait, nous nous démerdions, vous vous démerdiez, ils/elles se démerdaient |
| Futur simple | je me démerderai, tu te démerderas, il/elle se démerdera, nous nous démerderons, vous vous démerderez, ils/elles se démerderont |
Znaczenie: Bardzo potoczne i nieco wulgarne określenie oznaczające „radzić sobie”, podobne do se débrouiller, ale używane w mniej eleganckich sytuacjach.
- T’inquiète, je vais me démerder. (Nie martw się, jakoś sobie poradzę.)
- Il s’est démerdé tout seul pour finir ce projet. (Sam sobie poradził z tym projektem.)
- Tu te démerdes comment sans voiture ? (Jak sobie radzisz bez samochodu?)
- On doit se démerder avec les moyens qu’on a. (Musimy sobie radzić z tym, co mamy.)
- Se démerder, c’est une question de survie parfois ! (Radzenie sobie to czasem kwestia przetrwania!)
- Il n’a pas d’aide, il doit se démerder. (Nie ma pomocy, musi sobie radzić sam.)
- Si tu veux partir en vacances, démerde-toi pour économiser ! (Jeśli chcesz jechać na wakacje, ogarnij sobie oszczędności!)
- J’ai dû me démerder pour trouver une solution rapidement. (Musiałem sobie szybko poradzić i znaleźć rozwiązanie.)
- Démerde-toi, je ne vais pas tout faire à ta place ! (Radź sobie, nie zrobię wszystkiego za ciebie!)
- Quand t’as pas de fric, faut savoir se démerder. (Jak nie masz kasy, musisz umieć sobie radzić.)
Ramener sa fraise – wtrącać się, przychodzić niespodziewanie
| Czas | Odmiana |
|---|---|
| Présent | je ramène ma fraise, tu ramènes ta fraise, il/elle ramène sa fraise, nous ramenons notre fraise, vous ramenez votre fraise, ils/elles ramènent leur fraise |
| Passé composé | j’ai ramené ma fraise, tu as ramené ta fraise, il/elle a ramené sa fraise, nous avons ramené notre fraise, vous avez ramené votre fraise, ils/elles ont ramené leur fraise |
| Imparfait | je ramenais ma fraise, tu ramenais ta fraise, il/elle ramenait sa fraise, nous ramenions notre fraise, vous rameniez votre fraise, ils/elles ramenaient leur fraise |
| Futur simple | je ramènerai ma fraise, tu ramèneras ta fraise, il/elle ramènera sa fraise, nous ramènerons notre fraise, vous ramènerez votre fraise, ils/elles ramèneront leur fraise |
Znaczenie: Potoczne określenie oznaczające „wtrącać się do rozmowy” lub „przychodzić bez zaproszenia”.
- Pourquoi tu ramènes toujours ta fraise quand on parle ? (Dlaczego zawsze się wtrącasz, kiedy rozmawiamy?)
- Il a ramené sa fraise alors qu’on ne lui avait rien demandé. (Wtrącił się, choć nikt go nie pytał.)
- Chaque fois qu’on discute, elle ramène sa fraise. (Za każdym razem, gdy rozmawiamy, ona się wtrąca.)
- T’avais pas besoin de ramener ta fraise à cette réunion ! (Nie musiałeś się wtrącać na tym spotkaniu!)
- Je déteste quand il ramène sa fraise sans raison. (Nienawidzę, gdy wtrąca się bez powodu.)
- Ne ramène pas ta fraise si tu ne sais pas de quoi on parle. (Nie wtrącaj się, jeśli nie wiesz, o czym mówimy.)
- Il a ramené sa fraise juste pour critiquer. (Wtrącił się tylko po to, żeby skrytykować.)
- On discutait tranquillement et il a ramené sa fraise. (Spokojnie rozmawialiśmy, a on się nagle wtrącił.)
- Elle ramène toujours sa fraise dès qu’il y a un débat. (Zawsze się wtrąca, jak tylko jest jakaś dyskusja.)
- Tu peux arrêter de ramener ta fraise à chaque sujet ? (Możesz przestać się wtrącać w każdą rozmowę?)
Podsumowanie – 20 potocznych czasowników we francuskim
Francuski język potoczny pełen jest wyrażeń, które nie pojawiają się w podręcznikach, ale są niezbędne do swobodnej komunikacji z rodowitymi Francuzami. W codziennych rozmowach, wśród znajomych, w mediach społecznościowych czy na ulicach, często usłyszysz słowa, które nadają wypowiedzi bardziej naturalny i autentyczny charakter. Te 20 czasowników to klucz do lepszego rozumienia francuskiej mowy i brzmienia jak native speaker.
Od wyrażeń związanych z pracą i wysiłkiem, takich jak bosser (harować) czy galérer (męczyć się), przez emocje i reakcje, jak se marrer (śmiać się) czy craquer (nie wytrzymać), aż po dynamiczne czasowniki używane w spontanicznych rozmowach, jak se casser (spadać), se barrer (zmykać) czy choper (złapać, dorwać) – te słowa są nieodłącznym elementem języka codziennego.
Dzięki tej liście nie tylko zrozumiesz potoczne francuskie wyrażenia, ale także nauczysz się ich prawidłowego użycia w różnych kontekstach. Niezależnie od tego, czy chcesz oglądać francuskie filmy bez napisów, prowadzić luźne rozmowy z Francuzami, czy po prostu wzbogacić swoje słownictwo – te czasowniki pomogą Ci poczuć się pewniej w języku francuskim.
